Realiteit van spanningsregulatie

Langdurig verhoogde spanning is een voedingsbodem voor klachten

Naamloos-7

Spanning hoort bij leven. Om iets te kunnen presteren is het nodig dat je je kunt inspannen. Teveel spanning en spanning die onnodig blijft hangen na een actie is echter niet gezond, het geeft op den duur klachten, verstoort je functioneren en maakt dat je minder goed in je vel steekt.
Ontspanning – het loslaten van overbodige moeite – is belangrijk.

In feite is ontspannen een normale vaardigheid van je lichaam, een proces dat vanzelf optreedt als je stopt met actief zijn. Helaas is het stoppen met actief zijn, waardoor je lichaam in een ‘herstelmodus’ komt, niet gemakkelijk in de waan van de dag.
Er bestaat een massale neiging om alsmaar door te gaan, om geen momenten in te bouwen waarin rust kan optreden. En als je dan nog wel eens een rustmomentje pakt, blijkt het niet automatisch te betekenen dat je ook ‘echt’ ontspant. Soms word je geconfronteerd met het feit dat je zelfs in een rustige situatie gespannen blijft, dat je adem niet rustig wordt, dat er een onrust in je lichaam blijft bestaan en/of dat het maar door blijft malen in je hoofd. Gaandeweg ben je het normale vermogen om nog vanzelf tot rust te komen kwijtgeraakt.

Hoe kom je tot ontspanning?

Er bestaan veel verschillende manieren om je spanning te beïnvloeden, zoals bijvoorbeeld ademoefeningen, meditatietechnieken, bewegingsinstructies of yogaoefeningen. Als je normale vermogen om te ontspannen nog aanwezig is, kan dat goed werken.

Mijn jarenlange ervaring als yogadocente is, dat het voor mensen met een verhoogd spanningsniveau/spanningsklachten, lang niet altijd gemakkelijk is om voldoende baat te hebben bij oefeningen die in een groepsles aan iedereen op dezelfde manier worden aangeboden. Dit blijkt ook uit een enquête die ik heb gehouden onder 400 yogacursisten (meer info www.yoga-aot-maarssen.nl onder literatuur).

“Hoe meer je je best doet om te ontspannen, des te moeilijker het wordt….”
In plaats van het moeten aanleren van allerlei technieken om te ontspannen – je moet al zoveel – lijkt het zinvoller om in eerste instantie met een begeleider uit te zoeken wat jij nodig hebt om je systeem weer beter te laten functioneren, om echt tot rust te komen en overbodige moeite tijdens het actief zijn achterwege te laten. Hiervoor is het nodig dat je je bewust wordt hoe je met jezelf omgaat in je dagelijkse leven.

Individuele begeleiding is belangrijk

Om jezelf de normale menselijke vaardigheid om te kunnen ontspannen opnieuw eigen te maken is begeleiding door iemand die daarvoor is opgeleid belangrijk. Van Dixhoorn-therapeuten hebben een 3-jarige deeltijdopleiding gedaan in het brede veld van spanningsregulatie. Ze beschikken over een uitgebreid palet aan adem- en ontspanningsinstructies, die ze op maat kunnen aanbieden. Ze letten tijdens het geven van instructies op de respons die bij jou optreedt en zoeken samen met jou wat zinvol lijkt op dit moment in jouw leven plus hoe je de instructies het beste kunt toepassen en integreren in je dagelijkse leven. Het begeleiden van je ervaringen (samen met jou kijken ‘wat gebeurt er precies’, wat lukt wel/niet, wat levert dit je op, wat doet het met je, welke betekenis heeft het voor jou?) speelt een grote rol in het bewustwordingsproces dat in gang wordt gezet.

Spanningsregulatie gaat namelijk niet over het toepassen van een techniek om je even minder gespannen te voelen, maar over het leren om op een betere manier met jezelf te leren omgaan, om te leren ontdekken wat je spanning geeft en op welke wijze je meer balans in je leven kunt aanbrengen.
Zelfmanagement betekent vooral de verantwoordelijkheid nemen voor wat je zelf kunt verbeteren in je leven. Daarvoor is het nodig dat je leert in gesprek te gaan met jezelf, dat je leert te voelen wat zich afspeelt in jou en wat er nodig is om eventuele veranderingen aan te brengen.

De adem speelt een dubbele rol in spanningsregulatie: aan de ene kant geeft de adem je informatie over hoe het gesteld is met je spanning (de adem functioneert als een spiegel) en aan de andere kant heb je de mogelijkheid om via de adem jezelf enigszins te beïnvloeden.
De Methode Van Dixhoorn heeft bijzondere instructies die het ademen op een indirecte niet sturende wijze ruimer, rustiger en meer ontspannen laten verlopen. Dit heeft grote invloed op je algehele spanningstoestand en je gevoel van jezelf.

Het leven is niet maakbaar

Het is onmogelijk om onder alle omstandigheden te ontspannen. Mogelijk kun je tijdens de individuele sessies wel ontspannen, maar is het lastig om het zelf toe te passen, omdat er factoren zijn die spanningsverhogend werken. Het is dan beter te onderzoeken (mogelijk samen met je begeleider) wat er aan de hand is in plaats van te oordelen over het niet kunnen ontspannen. Misschien is het nodig om aanpassingen te doen in je leven, heb je op een ander terrein begeleiding nodig of zit er op dit moment gewoon niet meer in……….het leven is immers niet maakbaar.

Niet oordelend zeggen: “het moet beter”, maar nieuwsgierig onderzoeken: “kan het binnen de gegeven omstandigheden iets gemakkelijker?”

Deel dit artikel!