Helpen simpele ademoefeningen wel?

Heb je last van ‘een verkeerde ademhaling’ , gespannenheid, hyperventilatieklachten, angstige gevoelens, onrust?

Een veel gegeven advies in deze gevallen is: leer anders te ademen door ademoefeningen te doen. Er bestaan diverse ideeën over hoe je dan zou ‘moeten’ gaan ademen. Vaak worden de kenmerken van een ontspannen ademhaling nagebootst, zoals laag (naar de buik) ademen, rustig of langzaam ademen, pauzes maken, klein of oppervlakkig ademen. Je krijgt de opdracht bij eenvoudige ademoefeningen om dat een tijdje te gaan ‘doen’.

Bij een aantal mensen kunnen deze oefeningen (tijdelijk) een positief effect geven en de gespannenheid dempen. Een interessante vraag is echter: wat doet de adem als je stopt met de oefening? Blijft de adem meer ontspannen of keert hij terug naar zijn oude patroon? Kun je andere veranderingen in jezelf opmerken? Ofwel merk je dat er meer gebeurt dan alleen een verandering in je ademhaling?

Er zijn ook mensen bij wie het doen van ademoefeningen of het letten op de adem averechts werkt. Als de ademhaling gespannen is, kan een focus op het ademen juist meer spanning geven. Doen deze mensen het niet goed?

Helpen_simpele_ademhalingsoefeningen_welWerken eenvoudige ademinstructies?

Uit onderzoek (zie link onderaan) onder mensen met een paniekstoornis, mensen met gewone spanningsklachten en een controlegroep blijkt dat simpele instructies om langzamer of oppervlakkiger te gaan ademen en het rustig tellen van de in- en uitademing gemiddeld gezien niet ontspannend is. Er zijn mensen die er profijt van hebben, maar er is een minstens even grote groep bij wie het geen positief effect heeft. De instructies trager en kleiner ademen gaven bij alle groepen zelfs meer onrust. De fysiologische spanningsmetingen lieten geen veranderingen zien door de ademinstructies ofwel lichamelijk gezien veranderde er niet echt iets.

Het is duidelijk dat het uitvoeren van ademoefeningen voor iedereen anders werkt, waardoor het belangrijk is om individueel na te gaan wat het oplevert.

Een ruimere kijk op het ademen

Als je je realiseert dat het ademen niet een op zichzelf staande functie van het lichaam is, maar een nauwe samenhang heeft met je lichamelijke spanning, met je emoties en met het denken, kun je je wel voorstellen dat het ademen niet altijd zo eenvoudig te veranderen is. Er kunnen diverse oorzaken zijn, waardoor je gespannen bent en een gespannen adempatroon vertoont. In de Methode Van Dixhoorn voor adem- en ontspanningstherapie wordt de systeemvisie op het ademen gehanteerd, zoals die ontwikkeld is door Jan van Dixhoorn. Er wordt rekening gehouden met de fysieke en mentale gespannenheid en het feit dat het adempatroon onnodig gespannen kan zijn geworden.

Door de eenvoudige adem- en ontspanningsinstructies leer je weercontact te maken met je lichaam, te voelen wat er speelt en wat er nodig is om een positieve verandering te laten ontstaan. Je ontdekt daarbij dat het ademen een automatisch proces is dat je in je dagelijkse leven juist niet teveel moet willen controleren, maar waarvan je wil onderzoeken wat er nodig is om het weer gemakkelijker en meer vanzelf te laten verlopen. Daarbij krijg je aandacht voor de samenhang tussen (ont)spanning en de adem en het totale effect op hoe jij je voelt.

Een omweg is vaak beter….

Beïnvloeding van de ademhaling kan op een meer indirecte wijze, waarbij je instructies uitvoert waarmee je je lichamelijke en mentale spanning kunt beïnvloeden. In de Methode Van Dixhoorn zijn er speciale instructies, die gebruik maken van de relatie tussen de wervelkolom en de adembeweging om een meer ontspannen adembeweging te laten ontstaan.

Vanuit een meer ontspannen toestand is het gemakkelijker om het ademen te veranderen richting een meer natuurlijke en ontspannen beweging, die kan blijven bestaan als je stopt met oefenen. Dat is uiteindelijk waar je naar toe wilt, dat het ademen vanzelf gemakkelijker en ruimer wordt en door het hele lichaam voelbaar is zonder dat je daar je best voor hoeft te doen.
Als het niet lukt om te ontspannen of rustig te ademen doe je niet iets verkeerd. In dat geval wordt ook niet gezegd dat je meer moet oefenen, maar er wordt samen met de therapeut gekeken naar de oorzaak. Er kan een reden zijn waarom het niet lukt. Het is dan beter om daar aan te werken dan gecontroleerd te willen blijven ademen. We zeggen niet dat het ademen verkeerd is, maar laten je ontdekken of het binnen de gegeven omstandigheden iets gemakkelijker kan en laten je ervaren welke betekenis dit kan hebben in jouw leven.

________________________________________

www.ademtherapie-aos.org/nieuws
Simpele ademoefeningen, werken ze eigenlijk wel?
Publicatiedatum: 19 januari 2010
Auteur: Eveline Kempenaar
Bron: Psychophysiological Effect of Breathing Instructions for Stress Management Conrad, Muller, Doberenz, Kim, Meuret, Wollburg, Roth. Applied Psychology Biofeedback (2007)

Deel dit artikel!